كند يا سريع باشد در پيش انداختن يك جاده يا راه ديگر ابراز تمايل خواهند كرد . عناصر محافظه‌كار كه در زندگى شعارشان « شتاب آهسته » « 1 » يا همان روش ابدى « يواش » است كه در قاموس فارسى است اعلام مىدارند كه ايشان درحال‌حاضر به تعمير يا ساختن جاده‌هاى ارابه‌رو بين مراكز عمدهء تجارتى از بنادر بحرى خرسند خواهند بود ، مشروط بر اينكه محدوديت‌هاى اجحاف‌آميز كه در كار بازرگانى هست رفع شود و با اين اطمينان خاطر كه در راههاى كاروان‌رو جان و مال مردم از تجاوز مصون خواهد بود . اين دسته سپس طالب پيشرفت تدريجى راه‌آهن‌اند كه از جهت آزمايش در مناطقى شروع بشود كه امكان احراز سود مالى بيشتر باشد و رفته‌رفته آن كار در سراسر مملكت رايج شود . ولى عناصر آتشين مزاج و تندرو خواستارند كه در كار ايران طوفانى برانگيزند و ديوار موانع را با شور و هيجان فرو ريزند و بوسيلهء كشيدن چند رشته خطآهن دروازه‌هاى آن را به سوى ديگر نقاط جهان بگشايند و با هندوستان و تركيه و روسيه از اين راه ايجاد ارتباط نمايند و ايران را در كاروان ملت‌هاى متمدن دنيا وارد سازند . ترديدى نيست كه حد وسطى بين اين دو طرز فكر نيك مىتوان يافت و ممكن است دولت ايران را هم ترغيب نمود و هرگاه علاقه‌اى ابراز نشود امكان فراهم ساختن سرمايه‌هاى خارجى هست تا بتوان طرق طبيعى ارتباطى ايران را باز كرد و اگر حكومت شاه نسبت به اين كار كمترين تمايل صميمانه‌اى نشان بدهد سرمايهء كافى در خود ايران فراهم است و احتياجى به پشيزى كمك مالى در انجام دادن بىتكلف و خالى از افراط اين اقدامات نيست . توانگران ايران لابد آماده خواهند بود كه در اين اقدام اصلاحى وطن خويش سرمايه‌گذارى كنند و اگر از چنين اظهار علاقه‌اى دريغ ورزند مثل اين - است كه مال خود را در خاك بريزند ، ولى فقدان هرگونه تضمين دولتى و وجود حس بىاعتمادى نسبت به زر و مال شخصى ، تا حال از اين قبيل استفادهء سرمايه - هاى داخلى به صورت كلان جلوگيرى كرده است و بعيد نيست كه ديرزمانى حال

--> ( 1 ) - Festina Lente